การทำงานของพัดลมทุกชนิดเราจะอธิบายด้วยกราฟระหว่างความดันตามแกน Y อัตราการไหลแกน X เหมือนกับปั๊มน้ำ โดยหลักการการทำงานแล้ว ทั้งอากาศและน้ำต่างก็เป็นของไหลที่ต้องเพิ่มพลังงานให้กับของไหลนั้น เพื่อทำให้มีพลังงานมากขึ้นนั่นเอง โดยเป็นงานที่ได้จากกระแสไฟฟ้าหรือมอเตอร์นั่นเอง ทำให้เราเรียกว่าปั๊มอากาศหรือป๊มน้ำนั่นเอง แต่ในบทความนี้เราจะกล่าวถึงพัดลมที่เป็นแบบ Axial Fan เพราะในระบบทำความเย็น พัดลมแบบ Axial Fan เป็นที่นิยมใช้ ไม่ว่าจะเป็น พัดลมคอยล์เย็น , พัดลมคอยล์ร้อน , พัดลม Evaporative Condenser , พัดลม Cooling Tower , พัดลมที่ใช้ในห้องบลาส Blast Freezer ซึ่งเราควรจะมีความรู้ เรามาทำความเข้าใจกราฟด้านล่างกัน
เป็นกราฟของพัดลมสแตนเลส FINN-4D500 ขนาด 500 มิลลิเมตร 3 เฟส 380 โวลท์แบบดูด Sucking โดยเป็นกราฟที่แกนตั้งเป็นความดันหน่วย ปาสคาล Pa บางทีอาจจะเจอ มิลลิเมตรน้ำ mmWg , นิ้วน้ำ inwg , บาร์ Bar ต่างก็เป็นหน่วนความดันเหมือนกัน ส่วนแกนนอนจะเป็นอัตราการไหล Air Flow Rate หน่วยที่ใช้เป็นลูกบาศก์เมตรต่อชั่วโมง m3/h หรืออาจจะเจอ m3/s , cfm , L/s ต่างก็เป็นหน่วยเดียวกัน โดยลักษณะกราฟของพัดลมแบบ Axial Fan จะเป็นรูปแบบนี้หมด รูปร่างจะคล้ายโค้งคว่ำลงมา ซึ่งความสัมพันธ์ของอัตราการไหลกับความดันของพัดลมจะแปรผันแบบผกผัน กล่าวคือ เมื่อความดันลดลง อัตราการไหลจะมากขึ้น แต่เมื่อความดันเพิ่มขึ้น อัตราการไหลจะน้อยลง ตามกราฟที่เกิดขึ้น
ข้อสังเกตุอยากให้ทำความเข้าใจคือความดันที่ 0 Pa อัตราการไหลจะเป็น 7,000 m3/h ซึ่งจุดนี้เราเรียกว่า Free Flow หมายถึงเราให้พัดลมทำงานโดยที่ไม่มีอะไรขวางเลย แต่ในความเป็นจริงในการใช้งาน เราจะมีคอยล์สำหรับแลกเปลี่ยนความร้อนทั้งคอยล์เย็น Evaporator หรือคอยล์ร้อน Air Cooled Condenser ที่มีความดันตกคร่อม Pressure drop แต่ละลักษณะคอยล์จะมีค่าไม่เท่ากัน ขึ้นอยู่กับผู้ออกแบบต้องการให้ไหลแบบไหน Aerodynamic ดังนั้นในความเป็นจริงถ้าเราไปใช้งานจริงกับคอยล์เย็นหรือคอยล์ร้อนก็ตาม อัตราการไหลต้องน้อยกว่าแน่นอน อาจจะไปอยู่ที่ 5,000 m3/h ในการใช้งานจริงก็ได้ แต่หลายๆครั้ง ค่าที่ประกาศในแค้ตตาลอคหรือโปรแกรมเลือกรุ่นก็ประกาศค่าที่ความดัน 0 Pa ทำให้ผู้ติดตั้งและผู้ใช้งานจริงพบว่าอัตราการไหลน้อยกว่าที่ประกาศมา ดังนั้นจุดทำงานจริงของพัดลมจะวิ่งตามเส้นนี้ แล้วแต่ว่าความดันที่ระบบต้องการอยู่ตรงไหน เราถึงจะทราบอัตราการไหลที่แทัจริงของระบบนั่นเอง
มีปัญหาเรื่องพัดลมติดต่อสอบถามเราได้ ทุกช่องทางเราพร้อมให้คำปรึกษาด้วยความซื่อสัตย์และจริงใจ Sincere with Trust