สารทำความเย็น R23 Trifluoromethane เป็นสารทำความเย็นกลุ่ม HFC Hydrofluorocarbon ที่ถูกจัดอยู่ในประเภท Ultra-Low Temperature Refrigerant หรือน้ำยาสำหรับอุณหภูมิต่ำพิเศษ ในปัจจุบันประเทศไทยได้มีการใช้งานจริงสำหรับอาหารที่ต้องการการฟรีสแข็งที่เร็ว โดยยังคงคุณภาพอาหารได้ดีมากกว่าบลาสฟรีสแบบทั่วๆไป ซึ่งส่วนใหญ่จะใช้ระบบสายพาน Tunnel Freezer ของฝั่งคอยล์เย็น อาหารที่นิยมใช้การฟรีสโดยใช้น้ำยา R23 เช่น กุ้ง ขนมจีบ ซูชิ และนี่คือรายละเอียดคุณสมบัติและการนำไปใช้งานที่ช่างเทคนิคและเจ้าของโรงงานควรรู้
- คุณสมบัติทางกายภาพและเคมี
R23 มีคุณสมบัติโดดเด่นในเรื่องการทำอุณหภูมิที่ติดลบลึกมาก โดยมีจุดเดือดที่ต่ำกว่าน้ำยาทั่วไปอย่างมาก
จุดเดือด Boiling Point -82.1 C ที่ความดันบรรยากาศ 1 atm
อุณหภูมิวิกฤต Critical Temperature 25.9 C
ความดันวิกฤต Critical Pressure 48.4 bar
สถานะ เป็นก๊าซไม่มีสี ไม่มีกลิ่น และไม่ติดไฟ Safety Class A1
GWP Global Warming Potential 14,800 สูงมาก จึงมีการควบคุมการใช้ในบางประเทศ
- การนำไปใช้งาน
เนื่องจาก R23 มีความดันสูงมากและจุดเดือดต่ำมาก จึงไม่สามารถนำมาใช้ในระบบทำความเย็นขั้นตอนเดียว แบบห้องเย็นทั่วไปได้ แต่จะใช้
ระบบ Cascade System ทำความเย็นแบบลำดับขั้น ซึ่งการใช้งานหลักของ R23 โดยระบบจะประกอบด้วยวงจรน้ำยา 2 ชุดทำงานร่วมกัน
High-Stage ใช้น้ำยาปกติ เช่น R404A หรือ R507 เพื่อมาหล่อเย็นคอนเดนเซอร์ของวงจร Low-Stage
Low-Stage ใช้ R23 เพื่อทำอุณหภูมิติดลบตั้งแต่ -40 Cไปจนถึง -80 C
อุตสาหกรรมที่ใช้
ห้องทดสอบสิ่งแวดล้อม สำหรับทดสอบชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์หรือยานยนต์ในสภาวะหนาวจัด
การแพทย์และชีวภาพ ตู้แช่แข็งวัคซีนหรือพลาสมา Ultra-Low Temperature Freezers
อุตสาหกรรมเคมี การควบแน่นก๊าซหรือกระบวนการผลิตที่ต้องใช้ความเย็นจัด
โรงงานแปรรูปอาหาร
- ข้อกำหนดในการติดตั้งและซ่อมบำรุง
น้ำมันคอมเพรสเซอร์ ต้องใช้กับน้ำมัน POE Polyolester เท่านั้น ไม่สามารถใช้น้ำมันแร่ Mineral Oil ได้
อุปกรณ์ขยายตัว Expansion Device ต้องใช้เป็น Expansion Valve ชนิดพิเศษที่ออกแบบมาเพื่อ R23 โดยเฉพาะ เนื่องจากความดันที่แตกต่างกันมาก
ถังพักน้ำยา Expansion Tank ระบบที่ใช้ R23 มักต้องมีถังพักขนาดใหญ่เพื่อรองรับแรงดันที่พุ่งสูงขึ้นเมื่อระบบหยุดทำงานและน้ำยามีอุณหภูมิเท่ากับอุณหภูมิห้อง
- ข้อควรระวังพิเศษ
แรงดันขณะหยุดเครื่อง: เมื่อเครื่องไม่ได้ทำงาน R23 จะมีความดันสูงมาก อาจเกิน 600 psi ที่อุณหภูมิห้อง ดังนั้นภาชนะบรรจุและท่อต้องทนแรงดันได้สูงเป็นพิเศษ
ห้ามเติมปน ห้ามนำ R23 ไปเติมในระบบที่ออกแบบมาสำหรับ R134a หรือ R404A โดยเด็ดขาด เพราะแรงดันที่สูงกว่ามากจะทำให้ระบบระเบิดได้ การรั่วไหล เนื่องจาก GWP สูงมาก การตรวจรั่วและการนำน้ำยากลับมาใช้ใหม่ Recovery จึงเป็นเรื่องที่สำคัญมากตามมาตรฐานสิ่งแวดล้อม
ข้อแนะนำ น้ำยา R23 ราคาค่อนข้างสูงและการดูแลรักษาระบบจะซับซ้อนกว่าระบบทำความเย็นทั่วไป ช่างหรือผู้ดูแลควรมีความรู้ความเข้าใจ ซึ่งเป็นข้อจำกัดนึงของการใช้ด้วย และการใช้งานยังมีอย่างจำกัด การหาผู้ติดตั้งออกแบบหรือซ่อมบำรุง ต้องเลือกทีมงานที่เคยมีประสบการณ์จะดีกว่า
แนะนำหรือต้องการข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับบทความนี้ ติดต่อสอบถามเราได้ทุกช่องทาง เราพร้อมให้คำปรึกษาจากทีมงานที่มีประสบการณ์