ห้องเย็นขนาดใหญ่ที่สูงมากกว่า 20 เมตร มักจะเป็นระบบคลังสินค้าอัตโนมัติ (Automated Storage and Retrieval System หรือ AS/RS) ที่ถูกออกแบบมาเพื่อเพิ่มพื้นที่จัดเก็บให้ได้มากที่สุดบนพื้นที่จำกัด เนื่องจากราคาที่ดินในทำเลสำคัญ เช่น มหาชัย สมุทรสาคร มีราคาสูงขึ้นมาก ทำให้การสร้างห้องเย็นขนาดใหญ่ต้องเน้นความสูงเพราะจะใช้พื้นที่ในแนวรอบน้อยลง แต่ได้ปริมาณการเก็บสินค้ามากขึ้น โดยการทำงานภายในห้องเย็นจะมีความแตกต่างจากห้องเย็นทั่วไปโดยสิ้นเชิง ต้องอาศัยเทคโนโลยีและระบบอัตโนมัติเป็นหลักในการทำงาน โดยภายในห้องเย็นจะไม่มีคนทำงานอยู่เลย จึงไม่ต้องการระบบแสงสว่าง ส่วนประกอบของห้องเย็นแบบนี้มีอะไรบ้าง
- โครงสร้างห้องเย็น
โครงสร้าง ผนังห้องเย็นทำจากฉนวนกันความร้อนประสิทธิภาพสูง (เช่น PIR หรือ PUR Panel) เพื่อรักษาอุณหภูมิให้คงที่ตลอดความสูง ซึ่งมีความคล้ายกับห้องเย็นทั่วไป
ชั้นวางสินค้า (High-Bay Racking) ชั้นวางจะถูกสร้างสูงถึงตามขนาดห้อง ซึ่งชั้นวางเป็นส่วนหนึ่งของโครงสร้างอาคารที่แข็งแรงทนทาน ออกแบบมาเฉพาะสำหรับรองรับการทำงานของเครนยกสินค้าอัตโนมัติ
ระบบรางนำทาง มีรางนำทาง (Guide Rail) ที่ติดตั้งอยู่บนพื้นและเพดาน เพื่อให้เครนยกสินค้าเคลื่อนที่ได้อย่างแม่นยำ
- ระบบทำความเย็น
การรักษาอุณหภูมิให้สม่ำเสมอในห้องเย็นที่สูงเป็นเรื่องท้าทาย ดังนั้นการออกแบบจึงแตกต่างกับห้องเย็นทั่วไป โดยเฉพาะคอยล์เย็น เนื่องจากความสูงของห้องเย็นมีความสูงมาก การกระจายลมจึงเป็นสิ่งที่ควรคำนึงถึงมากที่สุด ห้องเย็นประเภทนี้มักจะใช้ชุดคอยล์เย็นหลายตัว (Multiple Evaporators) หรือใช้ท่อลม (Air Ducts) เพื่อกระจายลมเย็นให้ทั่วถึงตั้งแต่ส่วนบนสุดจนถึงพื้นด้านล่าง ระบบเครื่องทำความเย็นที่ใช้จะเป็นแอมโมเนีย R717 หรือ แอมโมเนีย R-717 กับ คาร์บอนไดออกไซด์ R-744 เป็นส่วนใหญ่ ซึ่งเป็นสารทำความเย็นธรรมชาติ
- ระบบการจัดการสินค้าอัตโนมัติ นี่คือหัวใจสำคัญของการทำงาน
เครนยกสินค้าอัตโนมัติ (Stacker Crane) เป็นหุ่นยนต์ที่เคลื่อนที่ได้ทั้งในแนวตั้ง (ขึ้น-ลง) และแนวนอน (ซ้าย-ขวา) บนรางนำทาง ทำหน้าที่ยกพาเลทสินค้าไปวางในตำแหน่งที่กำหนดบนชั้นวางสูง และเบิกสินค้าออกมาเมื่อได้รับคำสั่ง ซึ่งมีความแม่นยำสูงมาก
ระบบสายพานลำเลียง (Conveyor System) ใช้สำหรับลำเลียงสินค้าจากโซนรับเข้า (Receiving Area) เข้าสู่ห้องเย็นและส่งต่อไปให้เครนยกสินค้า รวมถึงลำเลียงสินค้าออกจากห้องเย็นไปยังโซนเบิกจ่าย (Picking Area)
- ระบบควบคุมอัจฉริยะ
ระบบทั้งหมดถูกควบคุมโดยซอฟต์แวร์อัจฉริยะ
ระบบจัดการคลังสินค้า (WMS: Warehouse Management System) ทำหน้าที่เป็นสมองของห้องเย็นทั้งหมด โดยจะจัดการข้อมูลสินค้าในคลังแบบ Real-time, กำหนดตำแหน่งจัดเก็บที่เหมาะสมที่สุด และสั่งการให้เครนยกสินค้าและระบบสายพานทำงานโดยอัตโนมัติ
กระบวนการทำงานของห้องเย็นรูปแบบนี้
สินค้าเข้า พนักงานนำสินค้าไปวางบนสายพานลำเลียงในโซนรับเข้า
ระบบอัตโนมัติ ระบบ WMS จะบันทึกข้อมูลสินค้าและสั่งการให้สายพานลำเลียงสินค้าเข้าไปในห้องเย็น
การจัดเก็บ เครนยกสินค้าจะรับพาเลทสินค้าและเคลื่อนที่ไปยังตำแหน่งที่ว่างบนชั้นวางที่ WMS กำหนดไว้ และวางสินค้าอย่างแม่นยำ
การเบิกสินค้า เมื่อมีคำสั่งซื้อเข้ามา WMS จะสั่งการให้เครนยกสินค้าไปเบิกพาเลทที่ต้องการออกมา
สินค้าออก เครนจะนำสินค้ามาวางบนสายพานลำเลียงเพื่อส่งต่อไปยังโซนเบิกจ่ายสำหรับพนักงานนำสินค้าออกไปสู่รถขนส่งต่อไป
ข้อดีของระบบห้องเย็นแบบนี้คือมีความแม่นยำสูง สามารถจัดการสินค้าที่แช่ในห้องเย็นได้อย่างมีประสิทธิภาพและลดคนทำงานในห้องเย็นได้ แต่ระบบที่ใช้มีความซับซ้อน ต้องแน่ใจว่าการออกแบบและติดตั้งถูกต้องและสามารถใช้งานได้จริง พูดในแง่การลงทุนอาจจะใช้เงินลงทุนค่อนข้างสูงในช่วงแรก แต่ระยะยาวจะประหยัดกว่าทั้งระบบการจัดการและการดูแลรักษาเครื่องทำความเย็น
สรุปคือ ระบบที่ใช้ในห้องเย็นแบบนี้จะมีทั้งข้อดีและข้อเสีย ขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย ควรทำการศึกษาอย่างรอบด้าน ก่อนตัดสินใจ
แนะนำหรือต้องการข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับบทความนี้ ติดต่อสอบถามเราได้ทุกช่องทาง เราพร้อมให้คำปรึกษาจากทีมงานที่มีประสบการณ์ด้วยความซื่อสัตย์และจริงใจ Sincere with Trust